VEERDIENST INGEN-ELST
KOM OVER DE BRUG, NEEM DE PONT
Hoofdpagina
Vaartijden
Tarieven
Informatie
Online Rittenkaarten bestellen
Abonnementen
Contact
Ingensche Veer
Foto's nu
Foto's toen
Nieuwe veerpont
Vacature
WEBCAM
Veerrecht
Het Veerhuis
Tarievenbord
De Veerman
De Veerman

Geschiedenis van de veerdiensten.

Het beroep van veerman bestaat al duizenden jaren. De veerman deed zijn intrede toen de mens zijn zwervende bestaan opgaf en ging wonen in vaste nederzettingen waartussen handels- en reisroutes ontstonden. Waar water een barrière vormde tussen dorpen en steden was men afhankelijk van de vele veerdiensten. In het aan water en veren zo rijke Nederland verschijnen de eerste notities over veren pas in het archiefmateriaal van de late middeleeuwen. De geschiedenis van de veren en veerlieden is echter veel ouder dan de archiefstukken bewijzen. Zo waren er in de Romeinse tijd ook al handelsroutes waarin overzetplaatsen bij de rivieren waren opgenomen.

De begrippen veer, pont en veerpont worden vaak als synoniem gebruikt, wat in feite onjuist is. Op de keper beschouwd, is een veer de plaats waar personen en goederen over water worden overgezet door gebruik te maken van een vaartuig dat men pont of veerpont noemt, afgeleid van de Romeinse aanduiding voor brug.

Gelet op de techniek, dan onderscheiden we de vrijvarende, ketting- en kabelponten (gierponten), die alle nog op de rivieren te aanschouwen zijn bij hun dagelijkse werkzaamheden.

In de zestiende eeuw was ene Pieter Gabrielzn Croon, die, zoals uit de overlevering blijkt, de eerste die gebruik maakte van de gierpont. In wezen is de gierpont een voor anker liggende platte boot die door de stroming van de rivier van de ene naar de andere oever gierde. Om het vaartug in de juiste koers te houden, was er zo’n tweehonderd meter stroomopwaarts midden in de rivier een groot anker gelegd. Aan het anker zat een lange ketting die via één of meerdere gierbootjes naar de pont liep. Met een zogenaamde toomlier, een driehoekige kettingbevestiging, kon de veerman zijn vaartuig zo in de stroom leggen dat deze door de kracht van de stroming werd meegevoerd.

Het vaartuig vloog als het ware over het water, vandaar dat dergelijke vaartuigen ook wel ‘vliegende bruggen werden genoemd. In het begin van de twintigste eeuw werd, vanwege het toegenomen en sinds kort gemotoriseerde wegverkeer, de gierpont uitgerust met een hulpmotor om zo de overtocht sneller te laten verlopen.

Pas ver in de twintigste eeuw deden de kabel- en kettingponten hun intrede.

De veerdiensten worden doorgaans geëxploiteerd op grond van veerrechten, zijnde een oud zakelijk recht. Meestal werden deze rechten in het grijze verleden verworven door iemand die zich verdienstelijk had gemaakt voor zijn landheer en waren ze te vergelijken met de tol en de visrechten, de zogenaamde ‘heerlijke rechten’.

In de Napoleontische tijd werden alle heerlijke veerrechten afgeschaft, zo ook het eigendom van het veerrecht, deze gingen over naar de staat. Koning Willem I heeft in de meeste gevallen de veerrechten aan de oorspronkelijke eigenaren teruggeven.

Bij de invoering van de verenwet werden de oude veerrechten weer ten volle erkend.

Alleen de veerrechten die bij de Staat bleven vervielen bij de invoering van deze wet.

De huidige ponteigenaren en exploitanten moeten zich houden aan de rechten en plichten die zijn vastgelegd in de verenwet. In 1963 constateerde de heer F.H. Spies (vorige eigenaar van de Veerdienst Ingen-Elst) dat er geen bundeling van belangen was voor de overzetveren in Nederland.

Alle veerexploitanten langs de Rijn en Lek werden op een vergadering uitgenodigd, waarbij besloten werd een vereniging op te richten. Hun belangen worden dan ook sinds 1964 behartigd door de Vereniging van Eigenaren van Overzetveren in Nederland (VEEON).

HoofdpaginaVaartijdenTarievenInformatieOnline Rittenkaarten bestellenAbonnementenContactIngensche VeerFoto's nuFoto's toenNieuwe veerpontVacatureWEBCAM